Tam sao thất bản

4306

Thành ngữ – tục ngữ giúp chúng ta rất nhiều trong việc diễn đạt ngắn gọn một nội dung, một câu chuyện nào đó, giống như những mẫu câu có sẵn. Những mẫu, những ý ấy được những thế hệ trước tạo ra, thế hệ sau ứng dụng quen, trở thành thành ngữ, tục ngữ. Nhưng phần lớn những thành ngữ, tục ngữ được sử dụng do truyền miệng nên không thiếu những dị bản. Rất nhiều câu đã bị “tam sao thất bản” qua thời gian, và lâu dần chúng ta đã quen miệng dùng mà không hề hay biết. Hãy thử xem bạn có bị nhầm như vậy không?

 

“Ướt như chuột lột”

 

Nguyên bản câu này là “Ướt như chuột lội”, chỉ một người bị ướt lướt thướt, quần áo dính chặt vào người, giống hình ảnh một con chuột lội từ dưới nước lên.

 

“Dùi đục chấm mắm cáy”

 

Dùi đục là dụng cụ nghề mộc, không ăn được nên câu “Dùi đục chấm mắm cáy” không có nghĩa. Câu đúng là “Bầu dục chấm mắm cáy”, thành ngữ này chỉ sự kết hợp không hài hòa, bất cân xứng vì bầu dục là món ngon, nhưng lại chấm với mắm cáy – thứ nước chấm “xoàng”.

 

“Chân nam đá chân chiêu”

 

Thành ngữ này sử dụng thủ pháp “đối”, nhưng “chiêu” có nghĩa là trái, còn “nam” không có nghĩa là bên phải. Đối nghĩa với “chiêu” là “đăm” (phải), nên câu chuẩn phải là “Chân đăm đá chân chiêu” – chỉ dáng điệu say xỉn, tất tưởi, đi đứng không ngay ngắn, vững vàng.

 

“Râu ông nọ cắm cằm bà kia”

 

Câu này hàm ý chỉ sự nhầm lẫn, không hợp lí. Nghĩa này không sai, nhưng so với nghĩa gốc thì hoàn toàn khác nhau. Gốc của câu này là “Dâu ông nọ chăn tằm bà kia”, ý chỉ việc lợi dụng những thứ thuộc về người khác để làm lợi cho mình.

 

“Ra ngô ra khoai”

 

Câu này vốn dùng để phân biệt những thứ gần giống nhau. Nhưng “ngô” với “khoai” thì hoàn toàn khác biệt, không thể nhầm lẫn. Câu đúng là “Ra môn ra khoai”, nghĩa là làm cho rõ ràng, không lẫn lộn, giống như phải làm rõ khoai môn với khoai sọ.

 

“Vắng chủ nhà gà mọc đuôi tôm”

 

Sự vô lí nằm ở chỗ gà đến tuổi thì mọc lông mọc cánh chứ không thể “mọc đuôi” được. Câu đúng phải là “Vắng chủ nhà gà vọc niêu tôm”, ý rằng không có ai quản lí dễ sinh mấy trò phá phách, hư hỏng.

 

“Cao chạy xa bay”

 

Đây là thành ngữ sử dụng sai rất nhiều. “Bay xa” thì có lí, nhưng ai có thể “chạy cao”?. Câu đúng ở đây là “Xa chạy, cao bay”, hàm ý chỉ sự biệt tăm, trốn kĩ, khó có thể tìm thấy ngay lập tức.

Comments

comments

SHARE
Previous articleTừ thiện
Next articleBữa cơm gia đình